به گزارش پایگاه خبری پیام خانواده؛ پژوهشگران در این مطالعه، اطلاعات مربوط به فعالیت بدنی و نتایج آزمون‌های شناختی ۳ هزار و ۹۳ بزرگسال آمریکایی را بررسی کردند. داده‌های فعالیت بدنی با استفاده از دستبندهای هوشمند فیت‌بیت ثبت شده بود و اطلاعات شرکت‌کنندگان از برنامه پژوهشی «All of Us» مؤسسه ملی سلامت آمریکا به دست آمد.

سن شرکت‌کنندگان بین ۱۸ تا ۹۳ سال بود و میانگین سنی آن‌ها حدود ۵۸ سال گزارش شد. پژوهشگران همچنین برخی عوامل جمعیت‌شناختی و شاخص‌های مرتبط با سلامت، از جمله فشار خون، را در تحلیل خود در نظر گرفتند.

بر اساس میانگین قدم‌های روزانه، شرکت‌کنندگان در سه گروه قرار گرفتند: گروه کم‌تحرک‌تر با میانگین ۵ هزار و ۱۰۸ قدم، گروه با فعالیت متوسط با میانگین ۸ هزار و ۸۷۵ قدم و گروه فعال‌تر با میانگین ۱۴ هزار و ۱۶۱ قدم در روز.

نتایج نشان داد دو گروه فعال‌تر، در مقایسه با گروه کم‌تحرک‌تر، در آزمون‌های مربوط به حفظ توجه، کنترل حواس‌پرتی و انتخاب میان پاداش فوری و پاداش آینده عملکرد بهتری داشتند.

با این حال، تفاوت‌های مشاهده‌شده کوچک بود و نباید آن را به معنای افزایش چشمگیر توانایی‌های ذهنی در اثر افزایش قدم‌ها دانست.

پیاده‌روی چه ارتباطی با تمرکز و کنترل رفتار دارد؟

حفظ توجه برای انجام فعالیت‌های روزمره، از مطالعه و کار گرفته تا پیگیری برنامه‌های شخصی، اهمیت دارد. کنترل حواس‌پرتی نیز به فرد کمک می‌کند اطلاعات نامرتبط را کنار بگذارد و بر فعالیت اصلی متمرکز بماند.

یکی دیگر از حوزه‌های بررسی‌شده در این پژوهش، انتخاب میان پاداش فوری و پاداشی بود که در آینده به دست می‌آید. این مهارت با توانایی به تعویق انداختن پاداش و توجه به پیامدهای بلندمدت تصمیم‌ها ارتباط دارد.

یافته‌های مطالعه نشان می‌دهد فعالیت بدنی بیشتر با عملکرد بهتر در این حوزه‌ها همراه بوده است؛ اما از آنجا که پژوهش مشاهده‌ای بود، نمی‌توان نتیجه گرفت که افزایش تعداد قدم‌ها به‌تنهایی باعث بهبود تمرکز یا کاهش تصمیم‌های تکانشی می‌شود.

همچنین در آزمون تشخیص هیجان‌های چهره، تفاوت معناداری میان گروه‌های دارای فعالیت بدنی متفاوت مشاهده نشد.

نقش فشار خون در ارتباط میان فعالیت بدنی و شناخت

پژوهشگران فشار خون را نیز به‌عنوان یکی از عوامل مرتبط با سلامت بررسی کردند. بر اساس نتایج، فشار خون سیستولیک بالاتر با عملکرد اندکی ضعیف‌تر در آزمون انتخاب میان پاداش فوری و آینده ارتباط داشت؛ اما فشار خون دیاستولیک پس از تعدیل سایر عوامل، ارتباط معناداری با هیچ‌یک از آزمون‌های شناختی نشان نداد.

تحلیل‌های تکمیلی نشان داد فشار خون سیستولیک می‌تواند بخش کوچکی از ارتباط آماری میان تعداد قدم‌ها و عملکرد در آزمون انتخاب پاداش را توضیح دهد. این نتیجه به‌تنهایی ثابت نمی‌کند که کاهش فشار خون موجب بهبود توانایی‌های شناختی می‌شود.

چرا فعالیت بدنی ممکن است برای مغز مفید باشد؟

پژوهشگران چند سازوکار احتمالی را برای توضیح ارتباط میان تحرک بدنی و عملکرد شناختی مطرح کرده‌اند؛ از جمله بهبود سوخت‌وساز گلوکز، کاهش التهاب و تقویت توانایی مغز برای سازگاری با تغییرات.

با این حال، این سازوکارها مستقیماً در پژوهش مورد بررسی اندازه‌گیری نشده‌اند و برای تأیید نقش آن‌ها به مطالعات بیشتری نیاز است.

از سوی دیگر، مشخص نیست افرادی که فعالیت بدنی بیشتری دارند، به دلیل تحرک بیشتر عملکرد شناختی بهتری نشان می‌دهند یا اینکه تفاوت‌های اولیه در وضعیت جسمی و شناختی آن‌ها بر میزان فعالیتشان اثر می‌گذارد.

آیا روزانه ۸ تا ۹ هزار قدم برای تقویت مغز کافی است؟

با وجود تفاوت عملکرد شناختی میان گروه‌های بررسی‌شده، این مطالعه تعداد مشخصی از قدم‌ها را به‌عنوان هدف مطلوب برای سلامت مغز تعیین نمی‌کند. میانگین قدم‌های گروه‌های مختلف صرفاً برای مقایسه استفاده شده است و نباید آن‌ها را به‌عنوان آستانه قطعی برای تقویت تمرکز یا حافظه در نظر گرفت.

از محدودیت‌های پژوهش این بود که عملکرد شناختی شرکت‌کنندگان تنها یک بار ارزیابی شد؛ بنابراین، امکان بررسی تغییرات توانایی‌های ذهنی در طول زمان وجود نداشت. همچنین برخی عوامل مؤثر احتمالی، از جمله سیگارکشیدن و چاقی، در تحلیل لحاظ نشده بودند.

ترکیب جمعیت مورد مطالعه نیز تعمیم نتایج به همه افراد را محدود می‌کند؛ زیرا بیشتر شرکت‌کنندگان سفیدپوست بودند، حدود دوسوم آن‌ها زن بودند و تقریباً همه دست‌کم بخشی از تحصیلات دانشگاهی را گذرانده بودند.

این پژوهش در مجله علمی Scientific Reports منتشر شده است و نتایج آن از وجود ارتباط میان فعالیت بدنی و برخی مهارت‌های شناختی حمایت می‌کند، نه از رابطه علت و معلولی قطعی.

جمع‌بندی؛ تحرک بیشتر، بدون تعیین یک عدد جادویی

یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد افرادی که قدم‌های بیشتری برمی‌دارند، ممکن است در برخی آزمون‌های مربوط به توجه و تصمیم‌گیری عملکرد بهتری داشته باشند. با این حال، هنوز مشخص نیست افزایش فعالیت بدنی تا چه اندازه می‌تواند موجب بهبود شناخت شود و چه میزان تحرک برای این هدف مناسب‌تر است.

پیاده‌روی منظم می‌تواند بخشی از یک سبک زندگی فعال و سالم باشد؛ اما برای حفظ سلامت مغز نباید تنها به شمارش قدم‌ها تکیه کرد. انتخاب میزان فعالیت متناسب با شرایط جسمی، استمرار در تحرک و توجه به سایر جنبه‌های سلامت، رویکردی واقع‌بینانه‌تر از دنبال‌کردن یک عدد ثابت و تضمین‌شده است.